Webbouwstuk - De Tempelridders: affiniteiten met “Orde van de Scheermesjes”?

Voor de enen niet, voor anderen zeker!
Over de Tempeliers doen er, net zoals over Jezus, de wildste verhalen de ronde.

1.
Het ontstaan van de tempelridders gaat terug tot de kruistochten die plaatshadden vanaf 1096 tot 1270. Die hadden tot doel de Heilige stad Jeruzalem te bevrijden van de Saracenen. (Mohammedaanse Turken)
De eerste kruistocht vond plaats in 1096. Paus Urbanus II (in ons land vertegenwoordigd door Pieter de Kluizenaar) orakelde dat het de wil van God was om het Heilig Graf te bevrijden en terug in handen van de christenen te brengen. Die oproep werd in de meeste landen van Europa met enthousiasme beantwoord. De deelnemers lieten zich een kruis op hun kleed hechten en werden daardoor kruisvaarders genoemd.
Duizenden ridders en boeren begaven zich op weg om Jeruzalem te veroveren. De meeste kwamen om van ellende voordat ze halverwege waren. Een reis naar Jeruzalem duurde toen ongeveer 3 jaar!

Op 15 juli 1099 om 3 uur in de namiddag, ze waren nog slechts met 40.000 man, (wat maar een tiende meer was van de oorspronkelijke kruisvaarders), veroverden ze Jeruzalem. Nu dat Jeruzalem terug in handen was van de christenen, wilde men dit ook zo houden. Dit leidde tot de oprichting van ridderlijke godsdienstige orden die het Heilig land en de pelgrims zouden gaan beschermen.
Godfried van Bouillon stichtte de eerste orde. Het was een groep van een twintigtal ridders die tot taak hadden het Heilig Graf te beschermen. Ze hadden als klederdracht een rood kruis op hun kleed gekozen. Een paar jaar later werd de Johannieter orde opgericht, deze zorgden voor bescherming en overnachting van de vele pelgrims die het Heilig land bezochten. Deze orde werd één van de machtigste ter wereld. Ze bezaten vele landerijen en vestingen, zowel in Europa, als in het Oosten.
Kort daarna in (1118-1119) werd een derde ridderorde gevormd (in het begin slechts met 9 mensen, waaronder één Vlaming) die even zo sterk en machtig zou worden als de Johannieters namelijk: De Tempeliers! Hun leider werd Grootmeester genoemd. Hij werd bijgestaan door twee ridders van hoge rang, een aalmoezenier, een tolk, enkele schildknapen en een vaandeldrager. Op de tweede plaats kwam de Hofmaarschalk die optrad tijdens de afwezigheid van de Grootmeester. Hij werd opgevolgd door een Veldmaarschalk die beschikte over de militaire macht. Daaronder stonden de commandanten die de verschillende provincies controleerden. De hoogst geplaatste was die van Jeruzalem, die ook schatmeester van de tempelorde was.
Er ook nog enkele laaggeplaatsten zoals de stal- en huiscommandant, de chef-kok, de vaandeldrager, metselaars, zadelmakers, kleermakers e.a.
De eerste Grootmeester (1119-1136) was Hugo de Payens. De Orde kreeg haar  erkenning in 1128 op het concilie van Troyes, toen Bernard van Clervaux hun levensregels opstelde. De Orde telde drieëntwintig Grootmeesters waarvan Jacques de Molay (1292-1314) officieel de laatste was.

2.
Gedurende de tijd dat ze bestonden groeide hun rijkdom. Ze besloten zich toe te leggen op het bankieren, waardoor hun vermogen nog steeg en zelfs groter werd dan dat van koningen en adellijken.
Ze zijn dus de uitvinders van het bankwezen. Ze beschikten al over een oude vorm van facturen en hielden zelfs een boekhouding bij.
Ze verstrekten leningen aan de paus en aan de koningen van Frankrijk en Engeland.
De Tempeliers bezaten ook zeer vele gronden, boerderijen en zelfs mijnen.
In 1312 beschikten ze reeds over 9000 burchten (die meestal op heuvels gebouwd waren) en commanderijen.
Ze bezaten zelfs een vloot oorlogsschepen, hun hoofdhaven bevond zich in La Rochelle (Fr.). Hun klassieke ronde kerken waren gebaseerd op een achthoek, kennis die ze hadden opgedaan in Jeruzalem.
Vele relikwieën zijn ook door hen vanuit Jeruzalem geïmporteerd naar andere landen. In België brachten zij bijvoorbeeld samen met Diederik van de Elzas de relikwie van het Heilig Bloed naar Brugge.
Ondanks hun korte levensloop brachten de Tempeliers zeer grote veranderingen teweeg. Maar aan iedere medaille is een keerzijde: succes, macht en geld leverde jaloezie en afgunst op.

3.
Het koningschap van Filip de Schone, die regeerde van 1268 tot 1314, betekende hun ondergang. Filips zat heel diep in de schulden bij de Tempeliers door zijn vele leningen enerzijds en was als kind ooit geweigerd in de Orde anderzijds. Twee goede redenen om de Tempeliers te beschuldigen van ketterij. Op vrijdag 13 oktober 1307 werd Jacques de Molay, samen met zestig andere Tempeliers, gearresteerd te Parijs. Tegelijkertijd werden ook op andere plaatsen in Frankrijk Tempeliers gevangen genomen. Sommigen konden ontsnappen naar andere landen, waaronder Schotland en Portugal.
De gevangen Tempeliers werden door martelingen gedwongen om hun schuld toe te geven. De aantijgingen waren niet mis: tovenarij, godslastering, homofolie, occultisme, enz... Hun straf was de brandstapel!

4.
De meeste legenden zijn ontstaan na de vervolgingen, toen vele tempelridders onder zware folteringen alle mogelijke ketterse uitspattingen toegaven. Nadien herriepen ze die, wat hen tot de brandstapel veroordeelde.
Het is een feit dat de invloed van de katharen uit de Languedoc goed merkbaar was bij de Tempeliers. In 1877 is een geheime regel gepubliceerd, waarin stond dat er wel geloofd werd in God, de schepper, maar niet in Christus die volgens hen niet geboren, niet gekruisigd en niet verrezen is. Dat zegt ook het apocriefe evangelie van Thomas! De toenmalige Kerk was in hun ogen Babylon. Niet verwonderlijk als wij zien hoe de pausen toen leefden! Zij hadden bovendien meer ontzag voor Johannes de Doper dan voor Christus!

5.
Men beweert dat zij de bewaarders waren van de ark des verbond.
Officieel werd de organisatie opgericht ter bescherming van de Pelgrims naar het Heilig land. In het begin waren zij echter maar met negen ridders, onder wie één Vlaming. Ze namen bezit van de Tempelberg te Jeruzalem, waarop ze zich zeven jaar afzonderden. Deden zij gedurende die zeven jaar opgravingen op zoek naar de ark? Er is een tunnel gevonden onder de Tempelberg uit de 12de eeuw!

.De schatten der Tempeliers? Het kasteel Blanchefort nabij Rennes-le-Château in Frankrijk was een bolwerk van de Tempeliers. Er zouden indirecte bewijzen zijn dat ze een deel van hun schat hebben verborgen vlakbij Rennes. Was het dat wat  pastoor Saunière onder zijn kerk vond en hem ineens schatrijk maakte?
Vele Tempeliers kwamen uit de Languedoc en sympathiseerden met de Katharen aldaar. Toen ze allebei vervolgd werden, vluchtten enkele ridders met de Heilige Graal (de beker met het bloed van Christus dronk), die zich in Montsegur bevond, naar Schotland.

Schotse Vrijmetselaars? Er zijn aanwijzingen dat vele Tempeliers in Schotland aan de zijde van Robert de Bruce hebben gevochten bij de slag van Bannockburn op 24 juni 1314. Wat ook de naamdag is van Johannes de Doper, beschermheilige van de Tempeliers. Later zou ondergronds de orde verder zijn gezet in de Vrijmetselarij! Veel symboliek van de Vrijmetselaars is ontleend aan de Orde van de Tempeliers. De Grootloge van Engeland is gesticht op de naamdag van Johannes de Doper in 1717.

De Assasijnen? De Assasijnen, - een mystieke orde uit het Midden-Oosten die iedereen de schrik op het lijf joeg, - waren tijdgenoten van de Tempeliers. Er zijn heel wat overeenkomsten tussen beiden. Beiden gebruikten geheime rituelen. In het Heilig Land waren zij niet allen buren, maar ze hadden ook gemeenschappelijke vijanden, waaronder de krijgsheer Saladin. Regelmatig gaven de Assasijnen goud aan de Tempeliers in ruil voor bescherming.
De Assasijnen waren ontstaan uit een splitsing binnen de Islam in de eerste eeuwen van zijn bestaan.

6.
Een tempelierdorp in België bij uitstek is bijvoorbeeld Villers-le-Temple. Het dorp is niet alleen genaamd naar de Tempeliers, het heeft ook nog een commanderij en een kerk, waarin zich de grafsteen bevindt van Gerard de Villers, hoofdcommandeur.
Er waren 4 hoofdcommanderijen in België: in Villers-le-Temple, Slijpe, St.-Léger en Gerpines. Dan zijn er nog vele kleine commanderijen en tempelierhuizen geweest, o.a in Brugge, Gent, Ieper, Kortrijk, Anzegem, Oudenaarde, Ruddervoorde, Leffinge, Cambron-Casteau, Saint-Denis en Valaimpont.
De eerste commanderij in België kwam tot stand te Ieper. Daar bevond zich het landgoed van één van de stichters van de Tempeliers, nl. Godfried van St-Omaar.

7.
Er zijn verschillende orden ontstaan die alle beweren af te stammen van de Tempeliers. Ook in België zijn er verschillende verenigingen actief onder vele diverse namen zoals bijvoorbeeld: “De soevereine en militaire orde van de Tempel in Jeruzalem”.
Is ook “De Orde van de Scheermesjes” een erfgename van de Tempeliers?

Derek van ’t Gulle Zand

Bron: o.a. Ridderke7 (woensdag 21 december 2005)